Vlada Tomova – Okyanus ötesinde bir misyona sahip Bulgar müzisyen

Vlada Tomova, şarkıcı ve besteci olmasının yanı sıra, bazı müzik toplulukların kurucusu ve kültürel değişim için uluslararası yolculukların organizatörüdür. Şubat ayının sonunda Master of Art festivali kapsamında Bulgaristan'da ilk defa “Zmey Prelete”  (Ejderhanın Uçuşu) adlı belgesel filmin yazarı olarak yer aldı. Film New York’taki folklor korosu “Yasna Voices” ile birlikte gerçekleştirdi.

Bu tür film-konser, Amerikalı Martha Forsythe’e bir saygı ifadesidir. Forsyth, 1970’lerin ortalarından geçen yüzyılın sonuna kadar Bulgaristan’ı onlarca kez ziyaret eden tanınmış bir etnomüzikologdur. Farklı köy ve kasabalarda binlerce Bulgar halk şarkısı toplamış ve kaydetmiş ve böylelikle Bulgar folklorunun dünyada tanıtılmasına katkı sağlamıştır.

Vlada Tomova, New York müzik sahnesinde “Bulgar büyücüsü” olarak tanınıyordu. Dünyanın en saygın müzik okullarından biri olan Berklee College of Music’ten mezundur ve çeyrek yüzyıldan fazla süredir ABD’de ve dünyada Bulgar folklorunu tanıtmakta ve de yorumlamaktadır.

Tomova, New York’taki ilk Bulgar kadın folklor korosu “ Yasna Voices “ın yanı sıra seçkin New York' lu enstrümantalistlerin yer aldığı “Balkanski prikazki" (Balkan Masalları ) topluluğunu da kurmuştur.

Tomova’ın  “Alfabe Şarkısı” sayesinde dünyanın farklı yerlerindeki birçok Bulgar çocuk Kiril alfabesini öğrenmektedir.

Vlada Tomova yaklaşık 27 yıldır Amerika’da yaşıyor.

Bulgar folklorunu yeniden keşfetmesi

Başlangıçta Bulgar folkloruna ve etno ve World Music gibi  türlere ilgisi sosyal çevresinin etkisiyle oluşmuş.

Vlada Tomova şöyle konuştu: “Berklee “  jazz ve çağdaş müziği eğitimi konusunda  son derece  prestijli bir okul. Amerikadayken, bu iki müzik branşı hakkında aslında ne kadar da az bilgi sahibi olduğumu farkettim. Aynı zamanda da istemsizce sadece bana ait, beni anlatabilecek, tamamen “Ben” olabilecek bir şey bulmam gerektiğini anladım ve bu böyle bişey olması gerekiyordu ki aynı anda enteresan ve herkesin ilgisini çekebilmeliydi."

Berklee’de öğrenciler onun Bulgar olduğunu duyunca “Aa, Bulgaristan’dan geliyorsan, o zaman koro gibi şarkı söyleyebiliyorsun” diye söylemişti.

Arkadaşları “koro” derken aslında “Bulgar Seslerinin Gizemi” adlı ünlü kayıtları kastediyordu. Bu özel vokal teknikleri, melizmatik süslemeler ve aksak ritimler onları çok etkiliyordu.

Yasna Voices’in doğuşu

2002 sonu - 2003 başında “ Yasna Voices” topluluğu kuruluyor.  Dokuz kadından oluşan topluluk her pazar Vlada’nın evinde üç saat prova yapıyordu.

Koro ilk konserini kurulduktan sadece birkaç ay sonra verdi. Bulgar folklorunun efsanevi sesi Yanka Rupkina da bu etkinliğe katıldı solist olarak. Böylelikle topluluk ve sanatçı ile aralarında günümüze kadar devam eden bir arkadaşlığın temelleri atılmış olmuş.

Bulgarlara mesajı

Marta Forsyth iiçin röportajın sonunda Vlada Tomova Bulgarlara şu mesajı veriyor:

“Dileğim biraz daha özgüvenimiz olması. Yurtdışına gittiğimde ulusal özgüvenim çok düşüktü. Sonra köklerimin değerini fark ettikçe özgüvenim arttı.  Bulgar olduğumuz için gurur duymalıyız ama bunu abartmadan. Özgüvenimiz gerçeklere dayanmalı ve aynı zamanda yaptığımız çalışmalarla desteklenmeli. Bazen geçmişimizle çok övünüyoruz, ama biz bugün buradayız ve üretmeye devam ediyoruz. Her gün atalarımızdan aldığımız mirası geliştirmeye devam ediyoruz. Çok büyük bir kültürel zenginliğimiz var ve bunu koruduğumuz için mutluyum. Ama daha fazlasını da yapabiliriz.”

Çeviri: İmren Hacımustafa