Lili İvanova’nın sesi ile aşkı ölümsüzleştiren Alexandar Yossifov’un “Requiem”i

Yordan Milev’in sözlerini yazdığı, besteci Alexandar Yossifov’un “Requem”  adlı eseri, Bulgar pop müziğinin tartışmasız ikonu Lili İvanova’nın repertuarında yer alan ilk şarkısıdır. Yossifov ile tanışması, Bulgar popüler müziğinin primadonnasının hayatında ve sanatında en önemli olaylardan biridir. Lili, yıllar sonrabesteciyi “Bulgar müziğinin en büyük aristokratlarından biri” olarak nitelendirecektir. Yossifov henüz 27 yaşındadır, Lili ise ondan yaklaşık bir yaş büyüktür. 1960’ların sonu ve 1970’lerin başında onun parlak yükselişi başlar. Bu, tüm zamanların en önemli Bulgar pop sanatçısı olan Lili İvanova’nın repertuvarını tamamen Bulgar yazarların şarkılarıyla oluşturduğu dönemdir. Sonraki kariyeri boyunca neredeyse sadece Bulgarca şarkılar söyler ve Bulgar şiirini bir kült haline getirir. O ve Alexandar Yossifov arasındaki yaratıcı işbirliği son derece verimli olur.Yossifov, Lili için özel olarak şarkılar yazmaya başlar ve Lili bu şarkılarla saygın uluslararası ödüller kazanır.

Yordan Milev’in bir şiirinden uyarlanan ve günümüze kadar repertuvarının bir klasiği olarak kabul edilen “Requiem”, 1968 yılında Bulgarca ve Türkçe olarak kaydedildi. İki yıl sonra bu şarkı, Rio de Janeiro’daki festivalde bronz madalya kazandı.

Yordan Milev, 1966 yılında Bratislava’daki Intervision Festivali’nde Lili İvanova ve besteci Angel Zaberski’ye “Altın anahtar” büyük ödülünün kazandıran“Adagio” hit şarkısınınsöz yazarıdır. Milev, şiir, roman, çeviri ve gazetecilik gibi geniş bir yelpazede edebi ve kültürel ilgi alanlarına sahip bir sanatçıydı. 1933 yılında Bulgaristan’ın kuzeybatısındaki küçük bir köyde doğdu. Sofya Üniversitesi’nde gazetecilik eğitimini tamamladıktan sonra Taşkent, Tahran, Delhi ve Manila’da doğu kültürleri üzerine uzmanlaştı. Onlarca şiir kitabı, çocuk kitabı ve seyahatname yayınladı. Eserleri, aralarında Arapça, Hintçe ve Farsça’nın da bulunduğu 15’ten fazla dile çevrildi. Oryantal şairlerin eserlerini Bulgarca’ya çevirirerek tanınmalarına büyük katkı sağladı. Bunlar arasında 20. yüzyıl Özbek klasikleri Gafur Guljam ve Zulfiya İsrailova, efsanevi Fars yazarları Hafiz, Ömer Hayyam, Firdausi ve Saadi ile Sanskritçe “Panchatantra” derlemesi yer alıyor.

Doğu kültürleri ve edebi gelenekleriyle yoğun bir şekilde ilgilenmesi, kendine özgü şiirsel düşüncesini de şekillendirdi. Bunun çarpıcı bir örneği, aşkı anlatan bir şiir için “Requiem” başlığını seçmesidir. Milev’in “Requiem”inde aşk, “yüzyıllar boyunca ölümsüz, ama sadece bir kez – canlı” olacaktır. Kızı Boryana, 2025 yılında Bulgaristan Radyosu’na verdiği röportajda: “Babam Bulgar şairlerini çok takdir ederdi, birçoğuyla kişisel dostluklar kurmuştu. Şairler ona şiir kitaplarını hediye ederlerdi ve o da şarkılarını her zaman yalnızca önceden yazılmış şiirlere bestelerdi,” ifadelerini kullanmıştı.Aynı röportajda, hem Lili İvanova’nın bir yorumcu olarak hem de Alexandar Yossifov’un bir besteci olarak bir şarkının metnine her zaman yüksek standartlar uyguladıklarını vurguladı.

Lili İvanova ve Alexandar Yossifov’un şiirsel bir metnin dil inceliğine ve aynı zamanda ilettiği mesajakarşı duyarlılıkları, şarkıcı ile besteci arasındaki yaratıcı işbirliğinin bu derece çarpıcı olmasının nedenlerinden biridir.

Yaratılmasından on yıllar sonra “Requiem” yeni bir soluk kazandı. Bugüne kadarki son versiyonu, 2014 yılında Lili İvanova’nın “Şair” albümünde kaydedildi. Bu şarkı, günümüze kadar hem sanatçının sanat yaşamında hem de Bulgar müzik kültürünün klasik repertuvarında kalıcı bir yer edinmiştir.